با وجود اینکه اکثر کارها در موضوع شهر 15 دقیقه ای به سمت کمی شدن پیش می روند اما کماکان تحقیقات خوبی نیز در زمینه مباحث پایه و مبنایی موضوع نیز صورت می پذیرد. یکی از این تحقیقات، مقاله ای با عنوان ” از باغشهر تا شهرتا شهر 15 دقیقه ای؛ دیدگاه های تاریخی و ارزیابی های مهم ” اثر امیررضا خاوریان گرمسیری و همکارانش است. در نشریه LAND در سال 2023 به زبان انگلیسی منتشر شده است. محقق در این مقاله ادعا می کند که 111 اثر را مورد بررسی قرار داده که 108 اثر مورد ارزیابی عمیق تر قرار گرفتند. در نهایت 29 مقاله بیشترین اثر را بر کار ایشان داشته است. در این مقاله محققان بدنبال شناسایی فرآیندی می روند که در نهایت منجر به شکل گیری مفهوم شهر 15 دقیقه ای می شود. آن ها در یک مسیر خطی تمامی مدل های برنامه ریزی محله ای را به صف می کنند و طی یک فرآیند تکاملی در نهایت به مفهوم شهر 15 دقیقه ای میرسند.
مفهوم مدل شهر پانزده دقیقه ای در این پژوهش
محققان در این پژوهش با بررسی چند لایه و فرآیندی، ریشه مدل شهر 15 دقیقه ای را در مفاهیم قدیمی برنامه ریزی شهری می یابند. با ایجاد یک سیر خطی از باغشهر تا شهر 15 دقیقه ای یک مسیر ممتد می سازند و مدل شهر 15 دقیقه ای را صرفا یک مدل جدید و تازه عنوان شده و بدون پشتوانه نمی دانند.
محققان در این اثر به دنبال تعریف و تحدید مفهوم شهر 15 دقیقه ای می روند. در این راستا ویژگی های اساسی شهر 15 دقیقه ای در 10 ویژگی عنوان می کنند:
نزدیکی ، تراکم، تنوع، کاربری مختلط، ماژولاریتی، سازگاری، انعطاف پذیری، طراحی در مقیاس انسانی، اتصال و دیجیتالی شدن
آنها این ده ویژگی را در سایر طرح های برنامه ریزی محله ای مورد بررسی قرار می دهند و نتیجه را در جدولی به شرج زیر ارائه می کنند:
